Op 4 mei 2026 heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) de nieuwe (geactualiseerde) Werkinstructie Lasrook gepubliceerd. Een zogenaamde ‘Werkinstructie’ is een instructie voor de inspecteur van de Nederlandse Arbeidsinspectie en bevat een beschrijving van stappen die doorlopen worden bij een inspectie op een specifiek thema. In dit geval ‘Lasrook’. De werkinstructie ondersteunt de inspecteur bij het doen van zijn of haar werk en is gebaseerd op wet- en regelgeving.

De nieuwe versie uit 2026 bevat diverse wijzigingen, verduidelijkingen en toevoeging t.a.v. vorige versie uit 2025. De belangrijkste verschillen zijn:

Beoordeling van blootstelling en de Verbetercheck

• Lasrookassistent
  In de versie van 2025 werd de ‘lasrookassistent’ nog genoemd als mogelijk beoordelingsinstrument, hoewel deze weinig werd gebruikt en verouderd was. In de versie van 2026 is deze optie volledig uit de instructie verwijderd.
• Extra uitzonderingen Verbetercheck
  Aan de lijst van situaties waarvoor de Verbetercheck niet geschikt is, zijn in 2026 laserlassen en het lassen van aluminium toegevoegd.
• Nieuwe normeringen
  De versie van 2025 verwijst naar de meetnorm NEN-EN 689 2018. In 2026 is dit geüpdatet naar NEN-EN-ISO 689 2019 en is er een specifieke norm voor lasrook aan toegevoegd: de NEN-EN-ISO 10882-1 voor monsterneming van in de lucht zwevende deeltjes.
• Slijpen op afstand
  Waar in 2025 werd gesteld dat slijpen op “voldoende afstand” moet gebeuren, specificeert de versie van 2026 dat de Verbetercheck uitgaat van minimaal 5 meter afstand.

Beheersmaatregelen, zoals ventilatie en (bron)afzuiging

• Ruimteventilatie
  Als de ruimteventilatie onvoldoende is om een ‘groene’ (veilige) uitkomst in de Verbetercheck te krijgen, voegt de 2026-versie toe dat de werkgever dan op een andere manier zal moeten aantonen dat de blootstelling aan lasrook onder de wettelijke grenswaarde blijft.
• Eisen aan leidingen
  Bij bronafzuiging is in 2026 de eis toegevoegd dat het systeem goed ontworpen moet zijn en dat er niet te veel bochten in de leidingen mogen zitten.
• Recirculatie van afgezogen lucht
  De regels rondom het opnieuw in circulatie brengen van afgezogen lucht (bijv. bij kankerverwekkende stoffen zoals RVS) zijn in 2026 aanzienlijk uitgebreid. Er wordt nu uitgelegd dat recirculatie onder strenge regels is toegestaan vanuit het oogpunt van energiebesparing (Arbobesluit artikel 4.5).
• W3-markering voor mobiele afzuiging
  In 2026 is specifiek toegevoegd dat mobiele bronafzuiging met recirculatie is toegestaan als het filtersysteem is getest volgens NEN 21904-2. Bij een rendement van minimaal 99% krijgt dit systeem een W3-markering. Als een werkgever zo’n mobiel W3-systeem gebruikt en goed onderhoudt, hoeft hij de concentratie lasrook in de retourlucht niet meer zelf te meten.

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

• Terminologie
  De “verse luchtkap” uit de 2025-versie wordt in 2026 structureel de “aangedreven laskap (ook wel overdrukhelm genoemd)” genoemd, waarbij ook de afkortingen PAPR (Powered Air-Purifying Respirator) en SAR (supplied-air respirator) zijn toegevoegd. Het FFP2-kapje wordt in de nieuwe versie ook wel een “filterend gelaatsstuk of snuitje” genoemd.
• Geen PBM-eis onder grenswaarde
  Er is in 2026 een belangrijke beleidsregel toegevoegd met betrekking tot handhaving: de Arbeidsinspectie eist geen adembeschermingsmiddel om de blootstelling verder te minimaliseren als deze al onder de grenswaarde van 1 mg/m³ ligt.

Handhaving en overige wijzigingen

• Nieuw feitnummer (B40160501)
  Aan de handhavingsinformatie van 2026 is een nieuw feitnummer toegevoegd. Er kan nu een “Eis” worden gesteld als er in het plan van aanpak niet is uitgewerkt hoe een overschrijding van de grenswaarde zo spoedig mogelijk ongedaan wordt gemaakt.
• Uitsluiting waarschuwing RI&E
  Bij een onvolledige beoordeling van de blootstelling (B40020101) gaf de versie van 2025 nog de optie voor een waarschuwing. In 2026 is deze optie weggelaten en kan men alleen een Eis stellen op artikel 4.2.
• Structuur van het document
  De 2026-versie heeft de introductie over het vereiste “Kennisniveau” van inspecteurs verwijderd en bij de handige links achterin de werkinstructie is de verwijzing naar de “Kennisbankrubriek Lasrook” vervangen door links naar andere gerelateerde werkinstructies, zoals de Werkinstructie Blootstelling Gevaarlijke stoffen en Werkinstructie Gevaar voor VBVBE.

In de afgelopen maanden (december tot en met mei) zijn ook andere (geactualiseerde) werkinstructie verschenen: “Lasrook” (04-05-2026), “Arbozorg – onderdeel RI&E, Basiscontract en Deskundige Bijstand” (26-01-2026), “Intern ongewenst gedrag” (24-12-2025), “Arbeid en de arbeids- en rusttijden van kinderen” (22-12-2025), “Duikarbeid” (11-12-2025), “Arbeidstijden jeugdigen” (11-12-2025).

Al deze nieuwe werkinstructie (én de oude/voormalige basisinspectie modulen / BIM) inclusief handige podcasts hierover,  zijn te vinden op –>preventiemedewerker.net/basis-inspectie-module-arbowet-handhaving

Hieronder de podcast (AI gegenereerd) over de Werkinstructie Lasrook van de NLA: