Gevaarlijke stoffen

Gevaarlijke stoffen → Wat moet? → Wat mag? → Wat helpt? 

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die een mogelijk gevaar opleveren voor de veiligheid en gezondheid van werknemers. Voor de wet zijn onder andere chemische producten, brandstoffen, aardgas en LPG gevaarlijke stoffen. Zonder deze stoffen is de productie van veel grondstoffen voor onze gebruiksartikelen en voedingsmiddelen niet mogelijk. Ammoniak bijvoorbeeld is een basisstof voor de productie van kunstmest. Ethanol wordt veelal (verdund) gebruikt als desinfectiemiddel.
Door hun eigenschappen kunnen gevaarlijke stoffen giftig, agressief, brandgevaarlijk, bedwelmend of explosief zijn. Een ongeval waarbij grote hoeveelheden van een bepaalde gevaarlijke stof vrijkomen, kan voor de omgeving levensbedreigend zijn. Maar ook het vrijkomen van een kleine hoeveelheid in uw bedrijf kan tot (gezondheids-)schade leiden. Risico van gevaarlijke stoffen op het werk is dat blootstelling niet altijd direct zichtbaar of merkbaar is. Gezondheidsklachten kunnen pas na jaren verschijnen (denk aan kanker als gevolg van blootstelling aan asbest).

Er bestaan 3 hoofdcategorieën voor ‘gevaarlijk’:
1. Acuut veiligheidsbedreigend – bijvoorbeeld brandbare stoffen of stoffen die een explosie kunnen veroorzaken.
2. Acuut toxisch – bijvoorbeeld stoffen die bedwelmen en of verstikken.
3. Chronisch toxisch – bijvoorbeeld stoffen die op lange termijn schade aan luchtwegen, zenuwstelsel of de voortplantingsorganen veroorzaken. Ook stoffen die huid- en luchtwegenallergieën en kanker kunnen veroorzaken, vallen hieronder.

Wat moet?

Elke gevaarlijke stof brengt een ander risico met zich mee. Het Arbobesluit bespreekt de gevaren en risico’s dan ook apart. Niet alleen het Arbobesluit staat uitgebreid stil bij gevaarlijke stoffen. Ook andere wet- en regelgeving noemt gevaarlijke stoffen. De Inspectie SZW en de Milieu-inspectie handhaven op deze wet- en regelgeving.
Ook moet een werkgever, als onderdeel van de RI&E, blootstelling van gevaarlijke stoffen beoordelen en maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie treffen waar nodig.
Werknemers die met gevaarlijke stoffen werken zijn verplicht instructies van de gebruiksvoorwaarden nauwkeurig te volgen en eventueel aanvullende instructies op te volgen. Werkgevers moeten werknemers regelmatig van voorlichting en instructie voorzien.

Wat helpt?

Productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen zijn aan strenge voorschriften gebonden. Voor iedere gevaarlijke stof die in uw bedrijf geproduceerd, dan wel gebruikt of vervoerd wordt gelden specifieke maatregelen. Ga naar gevaarlijkestoffen.zelfinspectie.nl en voer de zelfinspectie gevaarlijke stoffen uit en tref indien nodig de maatregelen.

Kijk voor meer informatie over gevaarlijke stoffen op de website van het arboportaal of de website van de Rijksoverheid.

Ook kunt u altijd een arbeidshygiënist vragen over werken of met of het opslaan van gevaarlijke stoffen.