Buitenlandse werknemers - Wat moet? Wat mag? Wat helpt?

Voor het in dienst nemen van buitenlandse werknemers gelden speciale regels. Deze regels staan in de Wet arbeid vreemdelingen en de Wet op de Identificatieplicht. Een werkgever die zich niet aan de regels houdt, kan een hoge boete krijgen.

Wat moet?

Een werkgever moet eerst alles proberen om werknemers te werven uit Nederland of uit de Europese Economische Ruimte (EER); dat zijn alle landen van de Europese Unie en Noorwegen, IJsland en Liechtenstein (met uitzondering van Roemenië en Bulgarije waarvoor afwijkende regels gelden). Ook werknemers uit Zwitserland mogen vrij in Nederland werken.
Lukt het na vijf weken niet om een vacature in te vullen, dan mag de werkgever iemand van buiten de EER in dienst nemen. In dat geval is voor die persoon een tewerkstellingsvergunning nodig en moet de vreemdeling een geldige verblijfstitel hebben.
De werkgever moet de werknemer bij indiensttreding altijd vragen naar een geldig, origineel identiteitsbewijs en een kopie ervan in zijn administratie bewaren. Ook als iemand via een uitzendbureau of onderaannemer werkt. De werkgever moet ook het nummer en het soort identiteitsbewijs in de (loon)administratie registeren.
Werknemers moeten altijd hun identiteitsbewijs bij zich dragen. Een geldig identiteitsbewijs kan zijn:
• een Nederlands paspoort
• een paspoort van een van de EER-landen
• een Europese identiteitskaart
• een niet-Nederlands paspoort waarin door de Vreemdelingendienst een vergunning tot verblijf is aangetekend
• een ander geldig vreemdelingendocument
Een rijbewijs is geen geldig identiteitsbewijs want daarop staan de nationaliteit en verblijfstatus van de werknemer niet.
Het is verplicht de werknemer met tewerkstellingsvergunning het geldende CAO-loon (of het marktconforme loon) te betalen. Werkt iemand slechts enkele dagen of weken, dan geldt het wettelijk minimumloon. Uitzonderingen gelden voor: stagiaires, concernmedewerkers, asielzoekers, studenten, wetenschappelijk medewerkers, assistenten in opleiding, artiesten, musici (informeer bij het CWI).
Een werkgever die zich niet houdt aan de Wet arbeid vreemdelingen kan van de Inspectie SZW een boete krijgen van € 8000,- boete per illegaal tewerkgestelde vreemdeling.

Wat mag?

Werken in Nederland is vrij toegestaan voor personen met de Nederlandse nationaliteit of uit een van de landen van de Europese Economische Ruimte en Zwitserland.
Bij grensoverschrijdende dienstverlening is onder voorwaarden geen tewerkstellingsvergunning meer nodig als u vooraf (notificatieplicht) betrouwbare informatie over het bedrijf, de werkzaamheden en de identiteit van de werknemers heeft gegeven aan de Centrale organisatie voor Werk en Inkomen (CWI). Dit geldt niet voor postbusondernemingen en uitzendwerk.
Een werkgever mag de etnische achtergrond van uw werknemers vastleggen. Dit geeft informatie voor een personeelsbeleid op basis van diversiteitsmanagement. Als werknemers hier schriftelijk bezwaar tegen maken, heeft moeten de gegevens onmiddellijk verwijderd worden.

Wat helpt?

De veel gestelde vragen op de website van de IND.
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een website over de echtheidskenmerken van de Nederlandse reis- en vreemdelingendocumenten.