Boete bij overtreding - Wat moet? Wat mag? Wat helpt?

Een bestuurlijke boete is een boete die zonder tussenkomst van de rechter aan een overtreder kan worden opgelegd. Wanneer de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie), die toezicht houdt op de naleving van de Arbowet en de Arbeidstijdenwet, tijdens een inspectie constateert dat in uw bedrijf de regels niet worden nageleefd, kan zij een bestuurlijke boete geven. De hoogte van een dergelijke boete kan variëren; voor elk beboetbaar feit is een boete-normbedrag vastgesteld. Deze bedragen zijn vastgelegd in een tarieflijst.
De Inspectie SZW legt een bestuurlijke boete op:
– bij relatief lichte overtredingen waarbij het niet nodig is een beroep te doen op de rechtelijke macht;
– bij overtredingen waarbij het strafrecht een te zwaar middel is;
– omdat de Inspectie SZW de arboregels zo sneller en effectiever kan handhaven.
Zowel werkgevers als werknemers kunnen een bestuurlijke boete krijgen als ze zich niet aan de arboregels houden. Bij het geven van een boete is ook sprake van een ‘lik-op-stukbeleid’: de Inspectie SZW kan de boete direct bij het constateren van de overtreding opleggen.

Wat moet?

Voor het opleggen van een bestuurlijke boete gelden de volgende regels:
– De dienstdoende inspecteur moet vertellen welke bepalingen zijn overtreden.
– De overtreder moet een schriftelijke bevestiging van de overtreding ontvangen.
– De overtreder is niet verplicht vragen te beantwoorden over de beboeting.
Na het opleggen van de boete stelt de inspecteur een boeterapport op en stuurt dat naar het hoofdkantoor van de Inspectie SZW. Daar wordt de boete verder afgehandeld en wordt de hoogte van de boete vastgesteld. De Inspectie SZW stuurt vervolgens een brief met daarin het voornemen een boete op te leggen. Binnen dertien weken na dagtekening van het boeterapport, ontvangt de overtreder een boetebeschikking. Hierin staat onder meer:
– de hoogte van de boete
– de reden waarom de boete wordt opgelegd
– de termijn waarbinnen de boete moet worden betaald

Wat mag?

Men kan altijd reageren op de opgelegde boete, door binnen 6 weken na de datum van de boetebeschikking een bezwaarschrift in te dienen bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Als het bezwaar word afgewezen en is men het daar niet mee eens, dan is het mogelijk beroep aan te tekenen bij de rechtbank, sector Bestuursrecht. Dit moet gebeuren binnen 6 weken na de dag waarop de beslissing over het bezwaarschrift bekend is gemaakt.

Na het opleggen van een boete voert de Inspectie SZW vaak weer een controle uit om te zien of de juiste maatregelen zijn genomen en de regels nu wel worden nageleefd.

Wat helpt?

Als de Inspectie SZW een of meer overtredingen constateert of een eerder geconstateerde overtreding niet is opgeheven, dan kan een boete of dwangsom worden opgelegd.

Op grond van de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving wordt de hoogte van de boete bepaald. De hoogte van de boete is afhankelijk van diverse factoren die in de beleidsregel zijn uitgewerkt en hierna kort worden benoemd.

Normbedragen

De overtredingen zijn ingedeeld in zeven categorieën normbedragen die variëren van €340 tot en met €13.500. Daarnaast geldt een boetenormbedrag van €50.000 wanneer een werkgever een arbeidsongeval niet direct meldt en waarbij de toezichthouder geen onderzoek meer kan verrichten.

Voor overtredingen begaan door bedrijfsartsen en deskundige personen worden één van de eerste drie normbedragen gehanteerd die variëren van €340 tot en met €1.500.

Bedrijfsgrootte

De normbedragen zijn uitgangspunt voor de berekening van de boete voor werkgevers met 500 of meer werknemers. Voor werkgevers met minder werknemers worden de normbedragen gecorrigeerd. Er zijn zes categorieën bedrijfsgroottes die een correctiepercentage kennen die variëren van 10% tot en met 80% van het normbedrag.

Voor overtredingen begaan door werknemers of zelfstandigen geldt als uitgangspunt voor de berekening van de op te leggen boete 10% van het normbedrag.

Voor overtredingen begaan door de opdrachtgever, de ontwerpende partij en de uitvoerende partij wordt niet gecorrigeerd naar het aantal werknemers. De normbedragen zijn uitgangspunt voor de berekening van de op te leggen boete.

Voor een boete die wordt opgelegd aan een werkgever bij wie vrijwilligers werkzaam zijn wordt uitgegaan van het aantal vrijwilligers dat werkzaam was op de locatie waar de overtreding heeft plaatsgevonden. Wanneer bij die werkgever ook werknemers werkzaam zijn, wordt voor de bedrijfsgrootte uitgegaan van het totale aantal werknemers en vrijwilligers.

Verhoging

Bij de berekening van de boete kunnen vervolgens 4 factoren aan de orde zijn die leiden tot een verhoging van de boete:

wanneer een arbeidsongeval leidt tot de dood wordt de boete vermenigvuldigd met 5;
bij een arbeidsongeval dat leidt tot blijvend letsel of ziekenhuisopname wordt de boete vermenigvuldigd met 4;
indien de overtreding is aangemerkt als ‘zware overtreding’ wordt een vermenigvuldiging van 2 toegepast;
wanneer meer dan 10 respectievelijk meer dan 50 werknemers zijn blootgesteld kan de boete met 1,5 respectievelijk 2 worden vermenigvuldigd.

Matiging

Wanneer de werkgever aantoonbaar inspanningen heeft verricht die gericht zijn op het voorkomen van de overtreding in het concrete geval, kan dit leiden tot matiging van de boete. De volgende inspanningen kunnen leiden tot een matiging van 25% per onderdeel:

als de risico’s van de concrete werkzaamheden voldoende zijn geïnventariseerd en een veilige werkwijze is ontwikkeld die voldoet aan de vereisten van de arbeidsomstandighedenwetgeving;
als de noodzakelijke randvoorwaarden zijn gecreëerd voor het toepassen van een veilige werkwijze;
als er adequate instructies zijn gegeven;
als er adequaat toezicht is gehouden.

Recidive

Bij een herhaling van een overtreding of soortgelijke overtreding kan het boetebedrag met 100 of 200% worden verhoogd.

Ernstige overtreding

In het Arbeidsomstandighedenbesluit zijn overtredingen als ernstig aangemerkt vanwege hun aard, bijvoorbeeld werken met gevaarlijke stoffen.

Bij een eerste herhaling van een ernstige overtreding of soortgelijke overtreding kan de verhoging van het boetebedrag vanwege recidive direct 200% bedragen.

Daarnaast kan bij ernstige overtredingen bij de eerste overtreding een waarschuwing preventieve stillegging worden gegeven en indien opnieuw dezelfde of soortgelijke ernstige overtreding wordt geconstateerd, een bevel preventieve stillegging worden opgelegd.

Evenredigheid

Ten slotte wordt bij ieder geval bekeken of er nog andere aspecten zijn die van invloed kunnen zijn op de boetehoogte.

Bekijk de hoogte van de boetes op Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving >>>